Home Medicina Medicina SIDEROPENIJSKA ANEMIJA KOD DJECE

SIDEROPENIJSKA ANEMIJA KOD DJECE

Sideropenijska anemija u dojenačkom periodu - smanjena sposobnost učenja, pisanja, motornog funkcionisanja, ponašanja u odnosu na djecu koja nisu imala anemiju.

Autor:
dr Aida Lokvančić Bekto
specijalista pedijatar

SIDEROPENIJSKA ANEMIJA KOD DJECE

UVOD

Najčešće hematološko oboljenje dječije dobi (> 80% anemija).

Pogađa djecu uzrasta od 6. do 24. mjeseca života.

Predstavlja javno-zdravstveni problem društva (sklonost infekcijama, zaostatak u rastu i razvoju).

Anemija u dojenačkom periodu (smanjena sposobnost učenja, pisanja, motornog funkcionisanja, ponašanja u odnosu na djecu koja nisu imala anemiju).

Dijagnoza i liječenje je jednostavno i uglavnom se obavlja na primarnom nivou zdravstvene zaštite.

 

DEFINICIJA

Smanjenje volumena eritrocita ili koncentracije hemoglobina ispod vrijednosti koje se nalaze kod zdrave djece ovisno o dobi.

U funkcionalnom smislu anemija je smanjenje sposobnosti krvi da prenosi kisik do organa i perifernih tkiva, a nastaje zbog smanjenja količine eritrocita, hemoglobina ili i jednog i drugog ispod vrijednosti koje su normalne za dob.

Anemija je kasna manifestacija nedostatka željeza (Fe).

Nedostatak Fe bez anemije je jako rasprostranjen u svijetu.

 

EPIDEMIOLOGIJA

Prevalenca javljanja ovih anemija je različita u različitim dijelovima svijeta ovisno o kontinentu, geografskom području, narodu i etničkoj grupi.

Znatno je veća u nerazvijenim zemljama svijeta sa teškim socio-ekonomskim uslovima.

U  razvijenim zemljama taj je procenat javljanja znatno manji zahvaljujući preventivnim programima davanja Fe kroz hranu ili medikamentozno Fe već od ranih dojenačkih dana, a posebno za djecu sa visokim rizikom za ovu anemiju.

 

KLASIFIKACIJA ANEMIJA

1. Anemije zbog nedovoljnog stvaranja eritrocita ili hemoglobina

a) trimenonske redukcije hemoglobina (anemija dojenačke dobi),

b) smanjenja broja matičnih i mladih ćelija crvene loze (urođena hipoplastična anemija, stečene eritroblastopenije, hronične bolesti bubrega, pancitopenija),

c) nedostatka specifičnih faktora – mikrocitne (nedostatak željeza – sideropenijska, anemije kod endokrinih poremećaja i hroničnih infekcija) i megaloblastne anemije (nedostatak folne kiseline ili vitamina B12).

2. Anemije zbog pojačane razgradnje eritrocita (hemolitičke anemije)

a) eritrocitnih uzroka (membranopatije, enzimopatije, hemoglobinopatije),

b) vaneritrocitnih uzroka (imunološki i neimunološki faktori).

3. Anemije usljed gubitka krvi kod akutnog ili hroničnog krvarenja

a) akutni – traume, hirurški zahvati,

b) hronični – gastritis, alergija na kravlje mlijeko, malapsorptivni sindrom, polipi, tumori.

 

MIKROCITNE ANEMIJE

Sideropenijska anemija je najčešći uzrok mikrocitne anemije.

Od te anemije boluje  dvije milijarde ljudi na Zemlji.

Mikrocitne anemije su one kod kojih je volumen (veličina) eritrocita ispod normalne vrijednosti za dob.

Najvažniji hematološki nalaz kojim se utvrđuje anemija je vrijednost hemoglobina.

Koncentracija Hb kod djece ovisi o dobi. Granična vrijednost za djecu mlađu od 5 godina je 110g/L, a za djecu od 6 do 12 godina 120 g/L.

Osim Hb, smanjen je i MCV (prosječni volumen eritrocita), a zbog anizocitoze (različita veličina eritrocita) rastu vrijednosti RDW-a (međusobna razlika u veličini pojedinih eritrocita).

U mikrocitnim anemijama vrijednost MCV-a je snižena (norm. 70+godine života do 10. god., a nakon toga normalne su vrijednosti kao za odrasle tj. 80-92 fL).

 

FIZIOLOGIJA ERITROCITA

Koštana srž proizvodi oko 2,5 milijardi eritrocita na kg/TT/dan.

Eritrociti nastaju od pluripotentnih (svestranih) matičnih ćelija krvotvornog tkiva pod uticajem hormona eritropoetina koji se stvara u bubrezima i jetri (naročito u vrijeme trajnije hipoksije).

Prilikom sazrijevanja, u eritrocitima raste koncentracija Hb, jezgro se inaktivira i bude izbačeno iz ćelije.

Tek sazrele (mlade) eritrocite nazivamo retikulocitima.

Zreli eritrociti žive u prosjeku 120 dana.

Neelastični, dotrajali eritrociti zaostaju i propadaju u slezeni, gdje ih fagocitiraju i razgrade makrofazi.

Hemoglobin se sastoji od hema (protoporfirinski kompleks s fero-željezom koje reverzibilno veže kisik) i globina (bjelančevinski nosač hema).

Kod novorođenčeta je oko 2/3 ukupne količine hemoglobina HbF, a 1/3 je HbA (adultni Hb postaje dominantan sredinom ili krajem prve godine života).

Eritrociti nemaju jezgre ni ćelijskih organela i njihov je metabolizam sveden na razgradnju glukoze.

Normalan eritrocit ima karakterističan bikonkavan oblik nalik „krofni“.

 

METABOLIZAM ŽELJEZA

Fe je neophodno za sintezu hemoglobina kao glavne gradivne komponente eritrocita za koji se veže kisik (neophodan za funkciju svih ćelija u organizmu).

Fe u hemoglobinu čini čak 70% ukupnog Fe u organizmu.

Organizam novorođenčeta sadrži 0,5 g Fe, a odrasli imaju u prosjeku 5 g.

Svakodnevni unos Fe bi trebao biti od 0,8 do 1,5 mg dnevno.

Dnevno se resorbuje samo 10% Fe unijetog hranom tako da bi dnevne potrebe bile oko 10 mg.

Preporučeni dnevni unos Fe terminskog novorođenčeta se procjenjuje na 0,27 mg/dan tokom prvih 6 mjeseci, a u drugoj polovini 1. godine oko 11 mg Fe dnevno.

Majčino mlijeko sadrži 0,35mg/L Fe i bioraspoloživost je velika (od 20 do 80 %).

Fe se resorbuje u cijelom probavnom sistemu (najviše u duodenumu i jejunumu).

Apsorpcija Fe iz gastrointestinalnog trakta ovisi o količini Fe u hrani, od oblika u kome se ono nalazi ( dvovalentno ili trovalentno Fe), od gastričnih faktora, pankreasnih enzima, žuči, brzine rasta organizma i količine Fe u depoima.

Bioraspoloživost Fe u miješanom obroku je 14-18%, a za vegetarijansku ishranu je dosta niža 5-12%.

Pozitivan uticaj na apsorpciju Fe ima askorbinska kiselina zbog svoje sposobnosti reduciranja Fe iz feri u fero – oblik.

Intestinalne ćelije resorbuju Fe u fero-formi, jedan dio Fe prolazi u plazmu, a jedan dio se veže za apoferitin – prekurzor feritina.

Ne postoje fiziološki mehanizmi za izlučivanje Fe (mali dio se gubi preko probavnog trakta i ljuštenjem ćelija kože, a ostatak se reciklira.

Najveću ulogu u metabolizmu Fe imaju tri proteina: serumski transferin, feritin i hemosiderin.

Transferin je beta 1 globulin koji čvrsto veže jone Fe u neutralnoj ili slabo alkalnoj sredini.

Normalna koncentracija Fe u plazmi odraslog čovjeka je oko 21,5 mikromol / l.

Evidentan manjak nastaje kada vrijednost Fe padne ispod 10,7 mikromol / l.

Ukupan kapacitet vezanog Fe za transferin naziva se TIBC (eng. Total Iron Binding Capacity) i on iznosi 59 mikromol / l.

Slobodni kapacitet UIBC (eng. Unsatureted Iron Binding Capacity) iznosi 37,5 mikromola / l.

Dobije se tako što se od TIBC-a oduzme Fe koje se nalazi u plazmi.

Postoji li manjak Fe povećavaju se TIBC i UIBC, a manje od 15% transferina bude zasićeno sa Fe (znači vrijednost transferina raste).

Sniženje transferina se javlja kod akutnih i hroničnih infekcija.

FERITIN je najvažniji protein za skladištenje Fe u organizmu.

Feritin je kompleks bjelančevine apoferitina s jonima Fe i služi u skladištenju i transportu Fe.

Najveće koncentracije feritina nalaze se u: jetri, slezeni i koštanoj srži.

Kao dobar pokazatelj opskrbljenosti organizma Fe služi i nivo feritina u serumu.

Ako je snižen (ispod 10 mikro g/l) upućuje na nedostatak Fe.

HEMOSIDERIN je kompleks proteina i Fe.

Deponovan je u Kuppferovim ćelijama jetre i makrofagama slezene i koštane srži.

U slučaju preopterećenosti sa Fe jako deponovanje hemosiderina viđa se u jetri i ćelijama (RES-a).

 

NOVIJE METODE U PROCJENI STATUSA ŽELJEZA

Novije metode u procjeni statusa Fe su mjerenje otopljenih molekula transferinskog receptora (sTfR) i određivanje količine hemoglobina u retikulocitima (CHr).

U stanjima deficijencije kompenzatorno se povećava broj transferinskih receptora na ćelijama eritroidne loze.

sTfR je parametar koristan u dif.dg. anemije uzrokovane deficijencijom Fe i anemije hronične bolesti u kojoj se nivo ovog parametra smanjuje.

Količina Hb u retikulocitima dijagnosticira sam početak anemije, kad je većina cirkulirajućih eritrocita normalna.

Njena senzitivnost u dijagnosticiranju deficijencije je 83%, a specifičnost 72%, što je više od mjerenja koncentracije hemoglobina.

Negativna je strana određivanja ovih parametara, njihova cijena i dostupnost samo u specijaliziranim centrima.

 

KLINIČKA SLIKA

Opšta slabost, iritabilnost i manjak apetita.

Bljedilo kože i vidljivih sluznica.

Suha i perutava koža.

Rijetka, krhka i svjetla kosa.

Krtost i lomljivost noktiju.

Slab rast i napredovanje, sklonost infekcijama.

Glavobolje.

Ragade na uglovima usana.

Jezik crven i gladak bez papila (lingva glabra).

Tahikardija i sistolni šum nad srcem (zbog ubrzane cirkulacije krvi i / ili smanjenog viskoziteta krvi).

Često je naglašen prvi srčani ton nad iktusom.

Splenomegalija u 10 - 15% slučajeva.

Neka djeca su pretjerano gojazna (pastozna), a neka su mršava, ovisno od načina ishrane.

Pad koncentracije, pažnje, smetnje učenja i smanjenje intelektualnih funkcija.

 

DIJAGNOZA

Vrijednost hemoglobina u serumu je najbolji pokazatelj anemije.

Eritrociti su sitni, s malim sadržajem Fe (zbog pojačane proizvodnje eritropoetina iz bubrega kao reakcija na hipoksiju tkiva).

Zdrava koštana srž proizvodi veće količine eritrocita s malom količinom Fe.

Sniženje vrijednosti serumskog feritina (najprije se prazne zalihe Fe u tkivima).

Sniženje koncentracije serumskog Fe i kompenzatorno povišenje vrijednosti transferina (proteina koji je nosač Fe u krvi tj. rastu vrijednosti TIBC-a i UIBC-a).

Smanjenja veličine eritrocita i količine Hb u njima (sniženje vrijednosti MCH-a i MCV-a).

Koštana srž i dalje proizvodi dosta eritrocita različite veličine (anizocitoza), što se laboratorijski vidi kao rast vrijednosti RDW-a, a eritrociti su i različitog oblika (poikilocitoza).

Broj retikulocita je normalan ili malo povišen.

Čest nalaz je i trombocitoza kod teških sideropenijskih anemija, a uzrokovana je djelovanjem eritropoetina na megakariocite (liječenjem anemije normalizira se i broj trombocita).

 

DIFERENCIJALNA DIJAGNOZA

ANEMIJE HRONIČNE BOLESTI se ne liječe Fe. Koncentracija Fe u serumu je snižena, ali vrijednosti transferina u serumu, TIBC i UIBC - obično su snižene ili normalne, za razliku od pravog nedostatka Fe u kojem su povišene. Postotak saturacije transferina Fe ovdje je iznad 15%. Feritin je obično povišen.

MIKROCITNE ANEMIJE (kod trovanja olovom i talasemije minor).

Kod trovanja olovom eritrociti imaju bazofilne punktacije u citoplazmi, a koncentracija olova u serumu je povišena. Kod talasemije minor nivo Fe je normalan ili povišen, za razliku od anemije usljed nedostataka Fe gdje je nivo Fe snižen.

INFILTRACIJA KOŠTANE SRŽI abnormalnim ćelijama takođe dovodi do anemije i ovdje je potrebno uraditi punkciju koštane srži koja je jedini siguran metod u dif. dijagnozi.

DRUGE VRSTE ANEMIJA (hemolitičke, aplastične).

 

OSNOVNI UZROCI NEDOSTATKA ŽELJEZA

Nedostatak depoa Fe kod prematurusa, blizanaca, novorođenčadi sa malom porođajnom težinom.

Neka stanja majke u trudnoći (anemija, hipertenzija, gestacijski dijabetes) mogu uticati na stvaranje manjih zaliha Fe i kod preterminske i kod terminske novorođenčadi.

Mali sadržaj Fe u hrani (upotreba pretežno kravljeg mlijeka i brašnaste hrane).

Nedovoljan unos namirnica animalnog porijekla.

Intenzivna hematopoeza u periodu između 6.i 9. mjeseca, koja se nastavlja na „fiziološku anemiju“ kada su iscrpljene rezerve Fe u organizmu.

Slaba apsorpcija Fe (celijakija).

Gubitak Fe zbog krvarenja (peptički ulkus, Meckelov divertikulum, polipi, hemangiomi, varikoziteti ezofagusa, crijevni paraziti).

Učestale infekcije zbog fiksacije Fe u ćelijama retikuloendotelnog sistema (RES) i otežane resorpcije Fe iz crijeva u tim uslovima.

 

PRETRAGE

Prva linija  pretraga koje je potrebno uraditi na nivou primarne zdravstvene zaštite je KKS.

Za dijagnozu sideropenijske anemije važni su parametri: vrijednost hemoglobina (Hb), broj eritrocita (RBC), srednji volumen eritrocita (MCV), raspodjela veličine eritrocita (RDW) i hematokrit (Htc).

RBC - broj eritrocita u sideropenijskoj anemiji dugo ostaje normalan i snižava se tek ako se radi o veoma izraženoj anemiji.

MCV (srednji volumen eritrocita) - sniženje hemoglobina prati i sniženje MCV (sniženje MCV kasni za sniženjem hemoglobina).

MCH (srednji ćelijski hemoglobin) i MCHC (srednja ćelijska koncentracija hemoglobina u eritrocitima) – sniženi.

RDW (raspodjela veličine eritrocita) - parametar brojčano izražava anizocitozu koja se vidi pregledom razmaza periferne krvi (povišen je ako se registruju eritrociti različitog volumena- rana faza anemije).

Hct nije pouzdan pokazatelj anemije jer zavisi od stepena hidriranosti djeteta.

SE je ponekad ubrzana.

Broj retikulocita je normalan ili malo povišen.

Nekada se nađe neutropenija, a trombociti mogu biti povišeni ili sniženi.

Punkcija koštane srži se radi samo kod teških formi anemija, kada diferencijalno dijagnostički treba isključiti malignitet, odnosno leukemiju.

U koštanoj srži možemo naći povišen ali i snižen broj prekurzora crvene loze: eritroblasti pokazuju asinhronizam sazrijevanja citoplazme i jedra.

Jedro se zgušnjava i postaje piknotično a citoplazma je oskudna, dosta bazofilna i na periferiji „raščešljana“.

NAPOMENA: Određivanje vrijednosti Fe u serumu je najmanje pouzdana analiza jer vrijednosti variraju u toku dana, a često se mogu dobiti i lažno povišene vrijednosti.

Brojna patološka stanja daju niske vrijednosti Fe: infekcije, maligne bolesti, stanja nakon hirurških zahvata, hemoterapije itd.

Svaka  interpretacija nalaza Fe u serumu je neadekvatna bez istodobnog nalaza kapaciteta vezivanja željeza (TIBC, UIBC).

Ako posmatramo eritrocite u perifernom razmazu krvi vidjet ćemo da su slabije obojeni pa govorimo o hipohromiji, postaju mali (mikrociti), različite veličine (anizociti) različitog oblika (poikilociti), različitog punjenja hemoglobinom (polihromazija), a kod teže anemije eritrociti mogu izgledati poput prstena (anulociti).

 

LIJEČENJE

Eliminisati osnovni uzrok koji je doveo do anemije.

Davanje peroralnih preparata Fe u dozama od 3 do 6 mg / kg / tt na dan, ipak se treba odlučiti za doze od 3 do 4 mg / kg / tt na dan jer je kapacitet apsorpcije Fe u tankom crijevu ograničen i povećanje doze ne daje veću efikasnost.

Prednost treba dati lijeku koji se dobro podnosi i jednostavno dozira.

Kod dojenčadi se preporučuju preparati koji u maloj količini imaju veću koncentraciju Fe i obično se lijek daje u jednoj dozi, a većoj djeci se najčešće lijek daje u dvije doze.

Najbolje dejstvo imaju fero-soli (sulfat, fumarat, glukonat) jer se lakše rastvaraju i dobro apsorbuju (od 3 do 6 mg / kg / elemantarnog Fe).

Dobri rezultati su se pokazali i sa trovalentnim Fe u vidu preparata: Fe protein sukcinilat i Fe (III) hidroksid saharat koji imaju bolju podnošljivost u GIT-u od dvovalentnog Fe (resorpcija fero preparata je bolja iz GIT-a).

Liječenje treba započeti subterapijskim dozama pa onda tek za nekoliko dana kada se sluznica probavnog sistema adaptira na preparate Fe povećati dozu lijeka na željeni nivo.

Liječenje anemije treba da traje dovoljno dugo sa odgovarajućom dozom elementarnog Fe, a ovisi o kliničkoj slici, krvnoj slici i stepenu popunjenosti rezervi Fe.

Liječenje treba da traje bar dva mjeseca nakon normalizacije vrijednosti hemoglobina, što ukupno čini najčešće tri do pet mjeseci (kako bi se popunili depoi Fe).

Dobar pokazatelj učinka terapije su retikoluciti koji porastu za prvih nekoliko dana, poslije trećeg dana terapije počinje rasti koncentracija hemoglobina, individualnom brzinom (obično 2 g / dl svake 3 sedmice).

Transfuzije deplazmatisanih eritrocita su rezervisane samo za teške oblike anemija (ako je vrijednost Hb < 40 g / l i vrijednost Hct < 0,12, daje se 10 ml / kg / tt deplazmatisanih eritrocita).

 

NEŽELJENI EFEKTI

Mučnina, opstipacija, abdominalna bol, proljev i povraćanje.

Alergijske reakcije na Fe su rijetke (tada se doza lijeka smanjuje i postepeno se povećava do optimalne).

Za vrijeme davanja Fe stolice pocrne, pa treba upozoriti roditelje prije početka terapije.

Prebojenost usta nije trajna, a može se izbjeći stavljanjem lijeka pod korijen jezika, pranjem i četkanjem zuba.

Opasnost od predoziranja skoro da i ne postoji jer će organizam resorbovati onoliko Fe iz crijeva koliko mu treba.

 

PRAĆENJE EFEKATA TERAPIJE

Prvu kontrolu krvne slike potrebno je učiniti jedan mjesec nakon uvođenja terapije.

Terapija je uspješna ako se poslije mjesec dana uzimanja preparata Fe hemoglobin poveća za 10 g / l, tj. hematokrit za 3%.

U tom slučaju preporuka je nastavak terapije i kontrola KKS nakon jedan mjesec.

 

NAJČEŠĆE GREŠKE U LIJEČENJU

Neredovno i nepravilno davanje preparata Fe (liječenje traje više sedmica, te često roditelji zaboravljaju dati dnevnu dozu, ali ih treba upozoriti na činjenicu da su anemična djeca sklonija infekcijama i da imaju usporen tjelesni i duševni razvoj).

Drugi najčešći uzrok neuspjeha terapije Fe je istovremeno davanje mlijeka, mliječnih proizvoda i čaja koji ometaju apsorpciju Fe.

Ljekari trebaju povremeno pogledati i doziranje preparata Fe i djetetu izmjeriti TT, jer je poddoziranje Fe česta pojava.

Ako se djetetu pravilno daje preparat Fe , a bez očekivanih rezultata, treba obaviti pretrage koje bi pokazale eventualno postojanje  gubitaka krvi (najčešće iz probavnog sistema).

Ako se gubitak krvi ne pokaže uzrokom neuspjeha liječenja sideropenijske anemije, dijete treba uputiti hematologu.

Nepisano pravilo je da djeca u prvih nekoliko sedmica ili mjeseci nakon polaska u vrtić često imaju respiratorne infekcije. Takva su djeca često anemična i ta anemija može biti uzrokovana samim infektivnim uzročnikom bolesti (bakterije trebaju Fe za svoj metabolizam), pa se kod takve djece može pojaviti prava sideropenija, koja sama po sebi  izaziva sklonost infekcijama.

Davanje preparata Fe tokom infekcije nije kontraindicirano, ali je apsorpcija značajno manja.

Preporuka je da anemično dijete ne uzima više od 0,5 litra mlijeka na dan, jer se tada umjesto mlijeka uzima druga Fe bogatija hrana.

Ponekad roditelji (iz različitih razloga) uzimaju samo biljnu hranu, pa i djeci daju hranu u kojoj nema mesa, a često ni jaja (u žumanjku ima dosta Fe). Većina takve djece je anemična.

 

ISHRANA KAO NADOPUNA MEDIKAMETOZNE TERAPIJE

Dojenče koje doji u prvh 6 mjeseci ima izuzetno rijetko anemiju usljed nedostatka Fe. Od 20 do 80% Fe iz majčinog mlijeka se apsorbuje tako da je nutricioni status dojenčadi hranjene majčinim mlijekom sa 6 mjeseci bolji nego one hranjene kravljim mlijekom.

Nakon 6 mjeseci života ishrana na majčinom mlijeku ne štiti dijete od nedostatka Fe, zato se u tom periodu dodaje hrana bogata Fe (meso, žumance jajeta, žitarice obogaćene Fe, voće, povrće).

Nemodificirano kravlje mlijeko ne preporučuje se  u ishrani dojenčadi do kraja 1.god. života, a unos bi poslije trebalo ograničiti na max. 500 ml dnevno (bioraspoloživost Fe 10%).

Poznato je da se Fe iz hrane životinjskog porijekla bolje resorbuje iz GIT nego iz hrane biljnog porijekla.

Iako se povrće, posebno špinat, smatra velikim izvorom Fe, biljno nonhemsko Fe relativno se slabo resorbuje.

20% željeza iz crvenog mesa koje je u formi hemskog Fe može se resorbovati.

Najbolje se Fe resorbuje iz jetre i slezene.

 

INHIBITORI RESORPCIJE ŽELJEZA

Fitati iz cerealija, leguminoza, koštunjavog voća i sjemenki.

Čaj, kakao, biljni preparati, određeni začini (origano), proizvodi od cijelog zrna.

Kalcijum, posebno u mlijeku i mliječnim proizvodima.

Promjene u načinu ishrane koji umanjuju učinak navedenih inhibitora:

Konzumirati čaj jedan do dva sata nakon obroka sa mesom (većina hrane se transportovala iz želuca).

Konzumirati u toku obroka proizvode koji sadrže askorbinsku kiselinu (sok od narandže, kupus, mrkvu ili karfiol).

Konzumirati mlijeko, sir i ostale mliječne proizvode između obroka, a ne u toku obroka.

Konzumirati hranu koja sadrži inhibitore apsorpcije Fe kao zaseban obrok.

 

PREVENCIJA SIDEROPENIJSKIH ANEMIJA

Prevenciju treba sprovoditi posebno kod nedonoščadi, kod djece sa niskom porođajnom težinom, blizanaca, kod onih koji su krvarili u perinatalnom periodu i kod dojenčadi koja se hrane isključivo kravljim mlijekom.

Profilaktičke doze Fe su 2 mg / kg od kraja drugog mjeseca do kraja prve godine života, s tim da dnevna doza ne prelazi 15 mg.

Evropsko udruženje za pedijatrijsku gastroenterologiju, hepatologiju i nutriciju (ESPGHAN) preporučuje suplementaciju željezom za svu djecu porođajne težine manje od 2500 g, tokom prvih 6 mjeseci života u dozi 1-2 mg/kg/dan, a za onu sa porođajnom težinom manjom od 2000 g 2-3 mg/kg/dan.

Dojenje do 6 mjeseci života, po mogućnosti i više.

Američka pedijatrijska akademija preporučuje dodatnu suplementaciju Fe dojenčadi na majčinom mlijeku od 4. mjeseca života u dozi 1 mg / kg / dan, sve dok unos Fe u ostaloj hrani ne bude adekvatan preporučenim dnevnim potrebama (unos Fe često nije sinhroniziran s potrebama rasta i razvoja).

Dojenčadi koja ne doje, a hrane se kravljim mlijekom dodavati Fe 1 mg / kg / dan od kraja 2.mjeseca do kraja 1. godine (kravlje mlijeko daje i mikrookultna krvarenja u GIT, što ga svrstava u nekvalitetnu ishranu u prvoj godini života).

Poslije 6. mjeseca života insistirati na uvođenju u ishrani mesnog obroka i žitarica obogaćenih Fe.

Za djecu svih uzrasta najbolja profilaksa sideropenijske anemije je pravilna ishrana!

Učestalost manjka Fe i sideropenijske anemije u dobi malog djeteta je značajno pala u posljednjim decenijama, zahvaljujući prije svega obogaćivanju mliječnih formula i hrane za dojenčad te smanjenoj upotrebi nemodificiranog kravljeg mlijeka u ishrani dojenčadi.

Također, postoje indicije da deficit Fe koji postoji i prije klinički manifestne anemije, značajno utiče na neurorazvoj te da je potrebno težiti da se otkrije što ranije.

Preventivno djelovanje, u svrhu sprječavanja nastanka sideropenijske anemije je od ogromnog značaja, ne samo za svako dijete pojedinačno nego i za zdravstveni sistem i društvo u cjelini.

 

Komentari (0)
Komentiraj
Vaši kontakt detalji:
Komentar:
[b] [i] [u] [url] [quote] [code] [img]   
Security
Molim unesite anti-spam kod sa slike.

Select language

English French German Italian Portuguese Russian Spanish